बातमीत काय वाचाल?
- या संपूर्ण प्रकरणामुळे देशातील सुमारे 22 ते 24 लाख विद्यार्थ्यांवर मानसिक, शैक्षणिक आणि आर्थिक परिणाम झाला आहे.
- या घोटाळ्याचे धागेदोरे महाराष्ट्रापर्यंत पोहोचले असून Nashik, Pune आणि Ahilyanagar येथे तपास यंत्रणांनी कारवाई केली आहे.
- या प्रत्येक विद्यार्थ्यामागे एक कुटुंब, आर्थिक संघर्ष आणि डॉक्टर होण्याचे स्वप्न दडलेले आहे.
22.89 लाख विद्यार्थ्यांचे भवितव्य धोक्यात, ₹321 कोटींपेक्षा अधिक फी, वर्षानुवर्षांची मेहनत आणि कुटुंबांची स्वप्ने धुळीस मिळाली.
NEET-UG 2026 पेपर लीक प्रकरणामुळे देशभरात संतापाची लाट उसळली असून लाखो विद्यार्थ्यांच्या भविष्यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. डॉक्टर होण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी NEET ही केवळ प्रवेश परीक्षा नसून अनेक वर्षांच्या मेहनतीचा, संघर्षाचा आणि कुटुंबांच्या त्यागाचा निर्णायक टप्पा मानला जातो. अनेक विद्यार्थी ८ वी–९ वीपासूनच या परीक्षेच्या तयारीला सुरुवात करतात. शाळा, कॉलेज, कोचिंग क्लासेस, टेस्ट सिरीज, ऑनलाइन बॅचेस आणि दिवसाला १०-१२ तास अभ्यास करत विद्यार्थी स्वतःचे संपूर्ण तारुण्य या परीक्षेसाठी खर्च करतात. अशा परिस्थितीत परीक्षा झाल्यानंतर पेपर लीक झाल्याची माहिती समोर येताच विद्यार्थ्यांमध्ये प्रचंड अस्वस्थता आणि संताप निर्माण झाला आहे.
उपलब्ध आकडेवारीनुसार यंदा सुमारे २२,७९,००० विद्यार्थ्यांनी NEET-UG 2026 परीक्षेसाठी नोंदणी केली होती. यामध्ये Open, OBC, SC, ST, EWS आणि PwD प्रवर्गातील लाखो विद्यार्थ्यांचा समावेश होता. या प्रत्येक विद्यार्थ्यामागे एक कुटुंब, आर्थिक संघर्ष आणि डॉक्टर होण्याचे स्वप्न दडलेले आहे. परीक्षेसाठी विद्यार्थ्यांकडून ₹१००० ते ₹१७०० पर्यंत शुल्क आकारण्यात आले होते आणि उपलब्ध माहितीनुसार या परीक्षेतून सुमारे ₹३२१.४५ कोटी इतकी फी जमा झाली. इतकी मोठी आर्थिक व्यवस्था असूनही परीक्षा सुरक्षेत गंभीर त्रुटी आढळल्याने आता National Testing Agency च्या कार्यपद्धतीवर प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.
NEET-UG 2026 : विद्यार्थी संख्या व परीक्षा फी संकलन
यंदा NEET-UG 2026 साठी एकूण 22,79,000 विद्यार्थ्यांनी नोंदणी केली होती. विविध प्रवर्गांनुसार परीक्षा शुल्कातून सुमारे ₹321.45 कोटी इतकी रक्कम जमा झाली आहे.
प्रवर्गनिहाय विद्यार्थी व फी तपशील
| प्रवर्ग | टक्केवारी | विद्यार्थी संख्या | प्रति विद्यार्थी फी | एकूण फी संकलन |
| Open | 35.5% | 8,09,045 | ₹1,700 | ₹1,37,53,76,500 |
| OBC | 27% | 6,15,330 | ₹1,600 | ₹98,45,28,000 |
| SC | 15% | 3,41,850 | ₹1,000 | ₹34,18,50,000 |
| ST | 7.5% | 1,70,925 | ₹1,000 | ₹17,09,25,000 |
| EWS | 10% | 2,27,900 | ₹1,000 | ₹22,79,00,000 |
| PwD | 5% | 1,13,950 | ₹1,000 | ₹11,39,50,000 |
एकूण विद्यार्थी: 22,79,000
एकूण फी संकलन: ₹3,21,45,29,500 (₹321.45 कोटी)
या प्रकरणाची सुरुवात राजस्थान पोलिसांच्या Special Operations Group (SOG) कडे आलेल्या एका तथाकथित “Guess Paper” पासून झाली. तपासात या PDF मधील १०० पेक्षा अधिक प्रश्न प्रत्यक्ष NEET प्रश्नपत्रिकेशी जुळत असल्याचे समोर आले. काही अहवालांमध्ये १२० ते १४० प्रश्न जुळल्याचा दावा करण्यात आला आहे. तपास यंत्रणांच्या माहितीनुसार हे “Guess Paper” लाखो रुपयांत विकण्यात आले. काही विद्यार्थ्यांकडून ५ लाख ते २५ लाख रुपयांपर्यंत व्यवहार झाल्याचा संशय व्यक्त करण्यात आला आहे. या माहितीमुळे प्रामाणिकपणे मेहनत करणाऱ्या विद्यार्थ्यांमध्ये संतापाची भावना आणखी तीव्र झाली आहे.
या घोटाळ्याचे धागेदोरे महाराष्ट्रापर्यंत पोहोचले असून Nashik, Pune आणि Ahilyanagar येथे तपास यंत्रणांनी कारवाई केली आहे. काही आरोपींनी कुरिअरमार्फत प्रश्नपत्रिका मिळवून ती पुढे विकल्याचा आरोप आहे. एका अहवालानुसार पेपर १० लाख रुपयांत खरेदी करून १५ लाख रुपयांत पुढे विकण्यात आला. तपास यंत्रणांच्या मते हे रॅकेट राजस्थान, महाराष्ट्र, दिल्ली, बिहार, हरियाणा आणि केरळपर्यंत पसरलेले असू शकते. “Solver Gang”, कोचिंग नेटवर्क आणि एजंटमार्फत प्रश्नपत्रिका पुरवठा अशा अनेक दिशांनी तपास सुरू आहे.
तपासाचा विस्तार
| मुद्दा | माहिती |
| लीक झालेल्या प्रश्नांचा संशय | 100–140 प्रश्न |
| कथित व्यवहार | ₹5 लाख ते ₹25 लाख |
| तपास संस्था | Rajasthan SOG, CBI |
| प्रभावित राज्ये | राजस्थान, महाराष्ट्र, दिल्ली, बिहार, हरियाणा, केरळ |
| महाराष्ट्रातील ठिकाणे | नाशिक, पुणे, अहिल्यानगर |
| नेटवर्क प्रकार | Solver gang, coaching links, WhatsApp PDFs |
प्रकरण गंभीर होत गेल्यानंतर अखेर केंद्र सरकार आणि National Testing Agency यांनी परीक्षा रद्द करण्याचा निर्णय घेतला. या संपूर्ण प्रकरणाचा तपास आता Central Bureau of Investigation कडे सोपवण्यात आला आहे. नव्याने परीक्षा घेण्यात येणार असून विद्यार्थ्यांना पुन्हा अर्ज करण्याची आवश्यकता नसल्याचे सांगण्यात आले आहे. मात्र परीक्षा रद्द झाल्यामुळे लाखो विद्यार्थ्यांवर मानसिक, शैक्षणिक आणि आर्थिक परिणाम झाला आहे. अनेक शहरांमध्ये विद्यार्थी संघटनांनी आंदोलन सुरू केले असून दोषींवर कठोर कारवाई आणि पारदर्शक चौकशीची मागणी होत आहे.
या संपूर्ण प्रकरणामुळे देशातील स्पर्धा परीक्षा व्यवस्थेच्या विश्वासार्हतेवर गंभीर प्रश्न निर्माण झाले आहेत. लाखो विद्यार्थी वर्षानुवर्षे मेहनत घेत असताना जर काही जण पैशांच्या जोरावर प्रश्नपत्रिका मिळवत असतील, तर प्रामाणिक विद्यार्थ्यांनी नेमके कोणावर विश्वास ठेवायचा, असा सवाल आता देशभरातून उपस्थित केला जात आहे.
सरकारी निर्णय व पुढील कारवाई
प्रकरण गंभीर झाल्यानंतर केंद्र सरकार आणि National Testing Agency (NTA) यांनी परीक्षा रद्द करण्याचा निर्णय घेतला आहे. प्रकरणाचा तपास आता Central Bureau of Investigation (CBI) कडे सोपवण्यात आला आहे. नव्याने परीक्षा घेण्यात येणार असून विद्यार्थ्यांना पुन्हा अर्ज करण्याची आवश्यकता नाही, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
विद्यार्थ्यांवर झालेला परिणाम
या संपूर्ण प्रकरणामुळे देशातील सुमारे 22 ते 24 लाख विद्यार्थ्यांवर मानसिक, शैक्षणिक आणि आर्थिक परिणाम झाला आहे. अनेक ठिकाणी विद्यार्थ्यांनी आंदोलन सुरू केले असून परीक्षा प्रक्रियेत पारदर्शकता आणि कठोर सुरक्षा उपायांची मागणी होत आहे.
विद्यार्थ्यांचा संघर्ष (संक्षेप)
| बाब | तपशील |
| तयारी सुरू | 8 वी–9 वीपासून |
| अभ्यास कालावधी | 1–3 वर्षे |
| अभ्यास वेळ | 10–12 तास/दिवस |
| कोचिंग खर्च | ₹50,000 ते ₹5 लाख |
| अतिरिक्त खर्च | ₹10,000+ |
| मानसिक ताण | अत्यंत उच्च |
सर्वात मोठा प्रश्न
22.79 लाख विद्यार्थी, ₹321 कोटींपेक्षा अधिक फी, वर्षानुवर्षांची मेहनत आणि कुटुंबांची स्वप्ने — या सर्वांनंतरही परीक्षा सुरक्षित राहू शकत नसेल, तर देशातील स्पर्धा परीक्षा व्यवस्थेवर विश्वास कसा ठेवायचा?
आज देशभरातील विद्यार्थी एकच प्रश्न विचारत आहेत: “मेहनत आमची… पण सिस्टम कोणासाठी काम करते?”
देशातील NEET-UG आणि इतर परीक्षांमध्ये झालेल्या कथित पेपर लीक प्रकरणांमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये तीव्र असंतोष आणि संतापाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. या पार्श्वभूमीवर केंद्रीय शिक्षण मंत्री तसेच ज्या-ज्या राज्यांमध्ये पेपर लीकच्या घटना घडल्या आहेत त्या राज्यांचे शिक्षण मंत्री यांनी नैतिक जबाबदारी स्वीकारून राजीनामा द्यावा का, असा प्रश्न आता उपस्थित केला जात आहे. लाखो विद्यार्थ्यांचे भविष्य धोक्यात आल्याच्या पार्श्वभूमीवर केवळ चौकशी किंवा आश्वासनांवर न थांबता कठोर राजकीय जबाबदारी निश्चित केली जाणार का, की संबंधित मंत्री आपल्या पदावर कायम राहतील, याकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे.
२०२४ मधील NEET-UG पेपर लीक प्रकरणानंतर तत्कालीन NTA चे महासंचालक (DG) सुबोध कुमार यांच्याबाबत विविध माध्यमांमध्ये आणि सामाजिक चर्चांमध्ये अनेक प्रश्न उपस्थित करण्यात आले होते. त्या वेळी त्यांना पदावरून हटविण्यात आले, मात्र त्यानंतर त्यांच्या पुढील नियुक्तीबाबतही चर्चा रंगली आणि काही ठिकाणी याला “जबाबदारीऐवजी बढती” दिल्याचा आरोपही केला गेला. या पार्श्वभूमीवर काही विद्यार्थी आणि पालकांमध्ये असा समज आणि संताप व्यक्त होत आहे की, जर एखादा वरिष्ठ अधिकारी सरकारच्या जवळचा असेल, तर मोठ्या गैरव्यवहार किंवा घोटाळ्यांच्या आरोपांनंतरही त्याच्यावर कठोर कारवाई होण्याऐवजी त्याला संरक्षण किंवा दुसरे महत्त्वाचे पद दिले जाते का? आता सध्याचे NTA चे DG अभिषेक सिंह यांच्याबाबतही अशाच प्रकारची पुनरावृत्ती होईल का, असा प्रश्न उपस्थित करत विद्यार्थी-पालक वर्गामध्ये चिंता आणि असंतोष व्यक्त होत आहे.
