अभिव्यक्ती, परंपरा आणि जिद्दीची कहाणी – लावणी नृत्यांगना पूजा माळी यांचा प्रेरणादायी प्रवास

प्रतिनिधी । मुंबई: IBC-लोकवार्ता प्रस्तुत “महाराष्ट्राची लावणी क्वीन” या बहुप्रतिष्ठित स्पर्धेत सहभागी झालेल्या पूजा माळी या आजच्या नव्या पिढीतील अशा नृत्यांगना आहेत, ज्या लावणीसारख्या समृद्ध आणि पारंपरिक कलेला आधुनिकतेची जोड देत, तिचे सौंदर्य अधिक प्रभावीपणे प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवत आहेत. धुळे जिल्ह्यातील शिंदखेडा या छोट्या गावातून सुरू झालेला त्यांचा प्रवास आज पुण्यासारख्या सांस्कृतिक शहरात येऊन ठेपला आहे—आणि हा प्रवास केवळ अंतराचा नाही, तर संघर्ष, मेहनत आणि निष्ठेचा आहे.

पूजा माळी यांचा नृत्यप्रवास अतिशय लहान वयात—अवघ्या तिसऱ्या वर्षी—सुरू झाला. लहानपणापासूनच नृत्याविषयी असलेली ओढ आणि घरातून, विशेषतः वडिलांकडून मिळालेला भक्कम पाठिंबा, यामुळे त्यांनी या कलेत स्वतःला पूर्णपणे झोकून दिले. बालवयातच त्यांनी “दम दमा दम” आणि “बुगी उगी” यांसारख्या लोकप्रिय रिअॅलिटी शोजमध्ये सहभाग घेतला. या मंचांनी त्यांना केवळ प्रसिद्धीच नाही, तर आत्मविश्वास आणि व्यावसायिकतेची पहिली शिकवण दिली. हाच त्यांच्या कारकिर्दीचा खरा पाया ठरला.

नृत्यकलेत प्रगल्भता मिळवण्यासाठी पूजांनी योग्य गुरूंच्या मार्गदर्शनाखाली प्रशिक्षण घेतले. Dance Machine या अकॅडमीत त्यांनी आसिफ सरांकडून बॉलीवूड नृत्यशैलीचे प्रशिक्षण घेतले, ज्यामुळे त्यांच्या सादरीकरणात आधुनिकता आणि ऊर्जा आली. त्याचबरोबर, लावणीसारख्या पारंपरिक कलेचे बारकावे आणि आत्मा समजून घेण्यासाठी त्यांनी पवन तटकरे सरांकडून प्रशिक्षण घेतले. या दोन्ही गुरूंनी त्यांच्या कलेला एक भक्कम दिशा दिली—ज्यात पारंपरिकतेची खोली आणि आधुनिकतेची झळाळी यांचा सुंदर संगम दिसतो.

गेल्या दहा वर्षांच्या सातत्यपूर्ण साधनेतून पूजांनी अनेक स्टेज शोज, सांस्कृतिक कार्यक्रम आणि प्रतिष्ठित मंचांवर आपली कला सादर केली आहे. पुण्यातील विविध नृत्यस्पर्धांमध्ये त्यांनी अनेकदा प्रथम आणि द्वितीय क्रमांक पटकावले आहेत. पुणे फेस्टिव्हल 2025 मध्ये मिळवलेले प्रथम पारितोषिक हे त्यांच्या कष्टांचे आणि प्रतिभेचे ठळक उदाहरण आहे. याशिवाय “महाराष्ट्र रत्न गौरव पुरस्कार – लावणी सम्राज्ञी” आणि “राष्ट्रीय भारत भूषण पुरस्कार” यांसारख्या सन्मानांनी त्यांच्या कलेला मोठा गौरव मिळवून दिला आहे. त्यांच्या या यशाची दखल माध्यमांनीही घेतली असून, लोकमत सारख्या वृत्तपत्रांमध्ये त्यांच्या कार्याची प्रसिद्धी झाली आहे.

आज पूजा माळी या केवळ एक नृत्यांगना म्हणूनच नव्हे, तर एक प्रशिक्षक आणि मार्गदर्शक म्हणूनही ओळखल्या जातात. पुण्यातील Soulplay Dance Studio या त्यांच्या स्वतःच्या डान्स अकॅडमीद्वारे त्या अनेक विद्यार्थ्यांना नृत्याचे प्रशिक्षण देत आहेत. गेल्या दोन वर्षांत त्यांनी या अकॅडमीच्या माध्यमातून अनेक नवोदित कलाकारांना घडवले आहे. शाळेत डान्स टीचर म्हणून काम करत असताना त्या विद्यार्थ्यांमध्ये नृत्याची आवड निर्माण करत आहेत—हीदेखील त्यांची समाजाप्रती असलेली एक महत्त्वाची देणगी आहे.

पूजांची खासियत म्हणजे त्यांची अभिव्यक्तीची ताकद. त्या लावणी सादर करताना केवळ हालचालींवर भर देत नाहीत, तर प्रत्येक भाव, नजर आणि अंगभूत लयीतून त्या एक कथा जिवंत करतात. प्रेक्षकांशी जोडून घेण्याची ही क्षमता त्यांना इतरांपेक्षा वेगळी ठरवते. म्हणूनच त्यांची लावणी ही फक्त नृत्य नसून, एक अनुभव बनते.

आजच्या काळात लावणी कलेबाबत समाजात अनेक गैरसमज आणि बदललेले दृष्टिकोन पाहायला मिळतात, याची खंत पूजांना आहे. मात्र त्या या परिस्थितीतही सकारात्मक भूमिका घेत, लावणीची खरी ओळख जपण्यासाठी प्रयत्नशील आहेत. विविध वर्कशॉप्स आणि पर्सनल ट्रेनिंगद्वारे त्या लावणीच्या पारंपरिक शैली, तिचा इतिहास आणि तिचे सांस्कृतिक महत्त्व नव्या पिढीपर्यंत पोहोचवत आहेत. त्यांना वाटते की लावणी ही केवळ मनोरंजनाची कला नाही, तर ती महाराष्ट्राच्या संस्कृतीची ओळख आहे—आणि ती जपणे ही प्रत्येक कलाकाराची जबाबदारी आहे.

त्यांच्या शब्दांत, “लावणी ही माझ्यासाठी फक्त माझी ओळख नाही, तर ती महाराष्ट्राची शान आहे.” हा विचारच त्यांच्या संपूर्ण प्रवासाला दिशा देतो.

IBC-लोकवार्ता “महाराष्ट्राची लावणी क्वीन” या स्पर्धेत सहभागी होताना पूजा माळी या केवळ एक स्पर्धक म्हणून नव्हे, तर एक संस्कृतीची वाहक म्हणून मंचावर उभ्या आहेत. त्यांच्या कलेतील प्रामाणिकपणा, मेहनत आणि संस्कृतीप्रेम यामुळे त्या या स्पर्धेत एक मजबूत दावेदार ठरत आहेत.

त्यांचा आतापर्यंतचा प्रवास प्रेरणादायी आहे—आणि येणाऱ्या काळात त्या आणखी उंची गाठतील, याबद्दल शंका नाही. महाराष्ट्राच्या लावणी परंपरेला नवे आयाम देणाऱ्या पूजा माळी यांना पुढील वाटचालीसाठी मनःपूर्वक शुभेच्छा!